Cybersecurity Checklist voor MKB: 20 Essentiële Maatregelen voor 2026

Cybercriminelen richten zich steeds vaker op MKB-bedrijven. De reden is simpel: kleinere organisaties hebben vaak minder beveiliging maar wel waardevolle data. 43% van alle cyberaanvallen richt zich op het MKB. In deze checklist delen we 20 essentiële maatregelen die elke organisatie moet implementeren.

Kernpunten (TL;DR)

• 43% van cyberaanvallen richt zich op MKB - kleinere bedrijven zijn aantrekkelijke doelwitten
• MFA blokkeert 99,9% van account-gebaseerde aanvallen - dit is maatregel nummer 1
• 20 essentiële maatregelen in 5 categorieën: identiteit, endpoints, e-mail, netwerk, en data
• Prioriteer deze 5 eerst: MFA, EDR, backup, patchbeheer, en security awareness training
• NIS2 compliance vereist veel van deze maatregelen vanaf Q2 2026

Identiteit en toegang

1. Multi-Factor Authenticatie (MFA)

MFA is de belangrijkste enkele maatregel die je kunt nemen. Het blokkeert 99,9% van de account-gebaseerde aanvallen.

Implementeer MFA voor:

• Alle gebruikersaccounts
• Beheerdersaccounts (verplicht)
• VPN-toegang
• Cloud-applicaties
• Kritieke interne systemen

Best practice: Gebruik authenticator-apps in plaats van SMS. SMS is kwetsbaar voor SIM-swapping.

2. Sterk wachtwoordbeleid

Als MFA niet mogelijk is, zijn sterke wachtwoorden essentieel.

• Minimaal 12 tekens
• Geen veelvoorkomende woorden of patronen
• Uniek per account
• Password manager voor beheer

Overweeg: Wachtwoordloze authenticatie met passkeys waar mogelijk.

3. Least privilege toegang

Gebruikers krijgen alleen de rechten die ze nodig hebben, niet meer.

• Regelmatige review van toegangsrechten
• Just-in-time admin-toegang
• Gescheiden admin-accounts
• Geen shared accounts

4. Single Sign-On (SSO)

Eén keer veilig inloggen voor alle applicaties.

• Minder wachtwoorden te beheren
• Centrale toegangscontrole
• Snelle offboarding
• Betere logging

Endpoints en apparaten

5. Endpoint Detection and Response (EDR)

Traditionele antivirus is niet meer genoeg. EDR biedt:

• Gedragsanalyse voor onbekende dreigingen
• Automatische isolatie van besmette apparaten
• Forensisch onderzoek bij incidenten
• Continue monitoring

6. Apparaat-encryptie

Alle apparaten met bedrijfsdata moeten versleuteld zijn.

• BitLocker voor Windows
• FileVault voor Mac
• Native encryptie voor iOS/Android
• Controleer compliance via MDM

7. Patchbeheer

Ongepatchte systemen zijn de makkelijkste ingang voor aanvallers.

• Automatische updates voor werkplekken
• Snelle patches voor kritieke kwetsbaarheden
• Testprocedure voor server-updates
• Rapportage van patch-compliance

8. Mobile Device Management (MDM)

Centraal beheer van alle mobiele apparaten.

• Apparaatregistratie vereist
• Compliance policies afdwingen
• Remote wipe mogelijkheid
• App-beheer

E-mail en communicatie

9. E-mail beveiliging

E-mail is de primaire aanvalsvector.

• Spam- en malwarefiltering
• Link-scanning en sandboxing
• Bijlagen scannen
• Impersonation protection

10. DMARC, DKIM, SPF

Bescherm je domein tegen spoofing.

• SPF: Welke servers mogen mailen namens jouw domein?
• DKIM: Digitale handtekening op uitgaande mail
• DMARC: Instructies voor ontvangers bij mismatch

Doel: DMARC policy op 'reject' om spoofing volledig te blokkeren.

11. Security awareness training

Medewerkers zijn de laatste verdedigingslijn.

• Regelmatige korte trainingen
• Phishing-simulaties
• Duidelijke meldprocedure
• Geen blame-cultuur

Netwerk

12. Firewall en segmentatie

Beperk laterale beweging binnen je netwerk.

• Next-gen firewall met inspectie
• Netwerksegmentatie voor verschillende zones
• Geen directe internettoegang voor kritieke systemen
• Gescheiden gast-wifi

13. DNS-filtering

Blokkeer bekende malafide domeinen.

• Prevent malware downloads
• Block command & control communicatie
• Werkt ongeacht locatie gebruiker

14. VPN of Zero Trust Network Access

Veilige toegang voor remote workers.

• Encryptie van verkeer
• Authenticatie voor toegang
• Zero Trust geeft toegang per applicatie, niet per netwerk

Data bescherming

15. Backup strategie

De 3-2-1 regel als minimum.

• 3 kopieën van data
• 2 verschillende media
• 1 kopie offsite
• Immutable backups tegen ransomware
• Regelmatige restore-tests

16. Data Loss Prevention (DLP)

Voorkom dat gevoelige data lekt.

• Detectie van gevoelige informatie
• Blokkeren van onveilige deling
• Encryptie van gevoelige documenten
• Logging van data-exports

17. Encryptie

Data beschermen in rust en in transit.

• HTTPS voor alle webverkeer
• TLS voor e-mail transport
• Encryptie van databases
• Versleutelde communicatiekanalen

Monitoring en respons

18. Logging en monitoring

Je kunt niet beschermen wat je niet ziet.

• Centrale log-aggregatie
• Kritieke security events monitoren
• Anomalie-detectie
• 24/7 SOC of managed detection

19. Incident response plan

Weet wat te doen als het misgaat.

• Gedefinieerde rollen en verantwoordelijkheden
• Escalatieprocedures
• Communicatieplan
• Contact met externe partners
• Regelmatige oefening

20. Vulnerability management

Continue zoektocht naar zwakke plekken.

• Regelmatige vulnerability scans
• Jaarlijkse penetratie-test
• Risico-gebaseerde prioritering
• Tracking van remediatie

Snelle compliance check

Gebruik deze checklist om je huidige status te bepalen.

Score:

• 0-5: Kritiek - directe actie nodig
• 6-10: Onvoldoende - significante hiaten
• 11-15: Gemiddeld - belangrijke verbeterpunten
• 16-18: Goed - finetuning nodig
• 19-20: Excellent - onderhoud en verbetering

Prioritering

Niet alles kan tegelijk. Deze volgorde maximaliseert impact.

Fase 1: Basis (direct)

• MFA voor iedereen
• EDR uitrollen
• Backup controleren
• E-mail beveiliging

Fase 2: Versterking (kort daarna)

• Patchbeheer optimaliseren
• MDM implementeren
• DMARC configureren
• Awareness starten

Fase 3: Volwassenheid (daarna)

• Zero Trust implementeren
• DLP inrichten
• SOC/monitoring opzetten
• Vulnerability management

Hulp nodig?

Deze checklist implementeren vraagt om expertise en tijd. Een cybersecurity partner kan helpen met:

• Assessment van huidige situatie
• Prioritering en roadmap
• Implementatie van maatregelen
• Managed security services
• 24/7 monitoring en respons

Compliance-context

Deze maatregelen helpen ook bij compliance met:

• AVG/GDPR: Passende technische en organisatorische maatregelen
• NIS2: Cybersecurity voor essentiële en belangrijke entiteiten
• DORA: Digitale weerbaarheid financiële sector
• ISO 27001: Information security management

Aan de slag

Cybersecurity is geen project met een einddatum. Het is een continu proces van verbeteren, monitoren en aanpassen.

Begin met de basis. MFA, EDR, backup - deze drie maatregelen alleen al voorkomen het overgrote deel van succesvolle aanvallen. Bouw vanaf daar uit.

De vraag is niet of je aangevallen wordt, maar wanneer. Zorg dat je klaar bent.